Is de groene stad het antwoord op het Urban Heat Island? Voorbeelden van de groene stad in ontwikkeling.

Het klimaat verandert en dit heeft gevolgen voor de steden waar het steeds warmer wordt en in de zomer het Urban Heat Island effect parten speelt. Steden groener maken is een oplossing om de steden verkoeling te brengen. Diverse projecten hebben aangetoond dat de effecten van de groene stad niet alleen het hitte-eiland-effect reduceren maar ook vele andere voordelen biedt.

Urban Heat Island – Stedelijke Hitte Eilanden

2d8e376aaabdf2becab50650b8a4f2ce_medium.
In bewoonde gebieden is het warmer dan in de onbewoonde gebieden eromheen. Het temperatuurverschil kan zelfs oplopen tot 4 graden Celsius en is 's nachts het hoogst.
Dichtbevolkte en dichtbebouwde steden warmen snel op als de zon gaat schijnen. De menselijke (gemotoriseerde, energieverslindende) activiteit maakt de boel warmer en al dat a7735fac2ed45019c9901a013c416d79_medium.steen, beton en asfalt neemt hitte op. Al deze tekenen van moderne ontwikkeling veranderen bij mooi weer in heuse steenovens, die de warmte lekker lang vasthouden. Door al de bebouwing is het niet mogelijk de opgebouwde warmte weer kwijt te raken omdat er in steden altijd relatief lage windsnelheden zijn. In steden is door het harde oppervlak ook nog sprake van 10 tot 20% minder verdamping. Op deze manier ontstaat tijdens een warme periode het Urban Heat Island (UHI) en dat heeft niet alleen gevolgen voor de temperatuur van de omgeving maar leidt ook tot een aantoonbare afname van de arbeidsproductiviteit, toename van agressie, morbiditeit en mortaliteit.

Temperatuur in de steden zal met 8 graden stijgen.

Steden bedekken maar 1 procent van de aarde. Het effect van die concentratie mensen op een kluitje is groot, want 1 procent van de aarde is verantwoordelijk voor bijna 80 procent van de energieconsumptie. Een verbruik wat 'goed is' voor 60 procent van de broeikasgassen.

Het kan al nu al behoorlijk warm worden in de steden maar rond 2100 zal dat nog 8 graden warmer zijn. Economen trekken aan de alarmbel. De economische schade zal groot zijn.

Bouwkundige maatregelen en meer groen in de stad verminderen het UHI.

Er zijn verschillende mogelijkheden om de opwarming in de steden tegen te gaan. Natuurlijk kennen we daar de airco voor maar die heeft juist een tegengesteld effect. Door al die energievretende airco's wordt het het op straat alleen maar warmer.
Huizenblokken kunnen zo gebouwd worden zodat de wind er de warmte kan meevoeren en dat natuurlijke ventilatie wordt bevorderd. Een simpele veranda en zonneschermen kunnen de hitte ook buiten houden. De daken wit schilderen scheelt ook een slok op een borrel.
Groen verlaagt de temperatuur, heeft een positief effect op de stedelijke CO2 uitstoot en kan helpen bij het oplossen van het probleem van het Urban Heat Island. Een oppervlak met planten warmt minder snel op en houdt minder warmte vast.

Bomen brengen verkoeling en hebben een positief effect op de waterhuishouding en de waterdamp vanuit de planten koelt de lucht. Een andere mogelijkheid is het aanleggen van groene daktuinen en groene gevels en wegdekken die minder warmte absorberen.

De hittegolf in Chicago van 1995 en de daktuin op City Hall.

Chicago city hall green roof.

f97aaf151ff0321ac0742fcb47860a3c_medium.Chicago is een stadsjungle van steen en beton. In 1995 maakte de stad een hittegolf mee die in slechts vijf dagen 739 mensen het leven kostte en maakte men daar op een bikkelharde manier kennis met de gevolgen van het Urban heat Island effect. Er werd een project gestart op de Chicago City Hall. In 2000 was de daktuin er dan. Het gebouw was uitermate geschikt voor dit doel want bij de bouw was er al vanuit gegaan dat er nog meer verdiepingen op het 11 verdiepingen hoge gebouw geplaatst konden worden. De ene helft van het dak werd beplant en de andere helft bleef in zijn originele (zwarte teer) staat. Deze keuze stelde 7c8b24501b3ac6c3adc55dde8a819cba_medium.wetenschappers in staat een vergelijking te maken wat er met de temperatuur en luchtkwaliteit en waterabsorptie gebeurt op het beplante en niet beplante gebied. Er werden in totaal 20.000 planten van meer dan 150 soorten op de daktuin van 1885 vierkante meter geplant. Een groen dak kost dan wel twee tot drie keer zo veel dan een conventioneel dak, de voordelen bleken dit nadeel teniet te doen. Op de lange termijn is een groen dak goedkoper doordat ef6e6ed3a203aaf2ee68cf13f8817ce8_medium.het energie bespaart. Daarnaast zorgt een groen dak voor een betere luchtkwaliteit, conserveert het energie, reguleert het de afvoer van het regenwater en creëert het een natuurlijke omgeving. De data van dit project indiceren dat het groene dak niet alleen het Urban Heat Island effect heeft gereduceerd maar dat hiernaast nog allerlei andere voordelen zijn ontstaan. Het beplante dak is gemiddeld zeven graden kouder dan het onbeplante dak eromheen en houdt 75 procent van het regenwater vast. Er werd jaarlijks voor 5000 dollar energie bespaard en de geluidsoverlast nam af met 40 decibel. Het succes van dit experiment leidde tot het 0a0fd5af5e4c6120111077bea59ac9cc_medium.Green Roof Initiative van Chicago met als gevolg 200 beplante daken in de stad. Eén van de meest bekende is het Millennium Park van ongeveer 10 hectare groot. Het Millennium Park in Chicago is één van de meest iconische plaatsen van de stad. Het park is aangelegd op een voormalig rangeerterrein en maakt deel uit van het Grant Park tussen het stadscentrum en het Michiganmeer. Door geldgebrek en vertragingen lukte het niet het park voor de millenniumwisseling klaar te hebben. De opening vond plaats in 2004. Het is een enorm openluchttheater met zitplaatsen en een groot grasveld.

De slimme jongens en meisjes van Delft. De TU Delft Library

7003ff164c03a4ea607d4a82e3685c4b_medium.Het is eigenlijk verbazingwekkend waarom er niet al veel meer groene daken zijn in ons land. Tientallen jaren geleden gaven ze in Delft immers al een statement met het dak van de TU Delft library. Een dak kan ook gebruikt worden als grasveld en geïntegreerd worden in de omgeving en deze tegelijk groener maken. Een gebouw krijgt zo een dubbele functie: als bibliotheek en als buitenplaats om te ontspannen en elkaar te ontmoeten. Dit gebouw wil geen gebouw zijn maar onderdeel uitmaken van het landschap en kun je dus gewoon over dit gebouw heen lopen.

Het beplante dak zorgt ervoor dat het gebouw veel minder last heeft van temperatuurwisselingen, het werkt tevens als geluidsisolatie en zorgt ervoor dat het regenwater wordt vastgehouden wat in de zomermaanden werkt als natuurlijke airconditioning.

Het bolwerk Sint Jan Den Bosch. Subsidie voor groene daken in Den Bosch

Ook Nederland kent een plaats in Internationale voorbeelden van daktuinen. In Den Bosch is een klein stadspark bovenop een gebouw. Ooit was het Bolwerk Sint Jan één van de belangrijkste toegangen tot de vestingstad 's Hertogenbosch.
4307abe5e49bf5d12c148aca1272bf94_medium.

Op het Bolwerk Sint-Jan ligt een openbaar stadspark met uitzicht over de Dommel. Het is aangelegd als een groendak en bestaat uit speciale lagen die zorgen voor de juiste waterhuishouding om zo aantasting door de wortels te voorkomen. Het groendak biedt naast haar natuurlijke uiterlijk voordelen met betrekking tot geluids- en warmteisolatie en regenafvoer. In Den Bosch heeft men in ieder geval de 'groene' smaak te pakken, want de stad biedt een subsidieregeling voor groene daken. De gemeente wil zoveel mogelijk groene daken in de stad en betaalt ongeveer de helft van de aanlegkosten. Er zijn wel een aantal voorwaarden gesteld. Allereerst kunt u de daktuin zelf aanleggen of hiervoor gebruik maken van een specialist. Het dak moet plat zijn en minimaal 20 m2 groot. De aanvrager moet de eigenaar van het pand zijn en er moet bekeken worden of er een omgevingsvergunning nodig is. Als men voldoet aan alle voorwaarden van de subsidieregeling dan draagt de gemeente € 25,00 bij per vierkante meter groene dak, met een maximum van 100 vierkante meter.

Mexico city, Terrazas Reforma 412

De reformatie in Mexico is dan ook eindelijk begonnen ;-)

61235c514b1352010121ad4154d382e6_medium.

Mexico city is een grote stad met te weinig groen. In 2013 was de transformatie van de Tower Reforma Diana een feit met een mooi bos als resultaat. Het dak is aangelegd om de herrie van de stad te dempen. Het regenwater wordt voor 100 procent hergebruikt door recycling en een automatisch irrigatiesysteem.

Beirutopia naar voorbeeld van de Hangende tuinen van Babylon.

724c7b9c52777232b3ad7eec7968ac6c_medium.Beiroet heeft maar weinig natuurlijk groe2219c08f6c119ac472477c953c494d07_medium.n. Slechts 3% van de stad bestaat uit park. Dit heeft gevolgen voor de bewoners van de hoofdstad van Libanon. De luchtkwaliteit is ronduit slecht te noemen en dat de gebouwen de warmte ook nog eens vasthouden maakt dit probleem alleen maar groter.

Architect Wassim Melki heeft om deze reden een voorstel gedaan om de daken in de stad te voorzien van bomen. Hij werd geïnspireerd door de legendarische hangende tuinen van Babylon.

8904b8a470725a36e40c09216a920c8c_medium.
Het plan is ieder dak van bomen te voorzien. Bomen in grote potten zodat er geen gecompliceerde drainage systemen hoeven te worden aangelegd. Maar liefst 15000 daken (ongeveer 80% van de hele stad) zouden geschikt zijn voor dit doel. Melki schat dat de kosten van het project tussen de 3,5 en 4 miljoen dollar zal liggen. Het vervolg zal in handen zijn van de bewoners van Beiroet want de tuinen zullen onderhouden en bewaterd moeten worden. Het mes snijdt aan twee kanten want het plan biedt mensen met groene vingers mogelijkheden om bijvoorbeeld citrusbomen en olijfbomen neer te zetten. Om te tonen hoe de groene skyline van Beiroet er uit zou zien maakte hij deze fotobewerking.

China wil een groene stad gaan bouwen

0896793f0cefc1afff07b752c80cfa8c_medium.
De Aziatische tijger China wil zich ook groen gaan profileren en heeft een plan om een groene stad te gaan bouwen.

bf0a3a5b588c4b5e0f7034a09260a166_medium.

In China pleegt men dingen wel vaker groots aan te pakken. Er zijn complete steden gebouwd waar geen mens woont. Het zijn dan ook zulke lelijke oorden dat geen mens er dood gevonden zou willen worden. Het plan voor de bosstad zou wel eens een hele andere potentie kunnen hebben. De Italiaanse architect Stefano Boeri heeft plannen gelanceerd om China's eerste verticale bos te gaan bouwen en maakte een blauwdruk hoe deze stad er dan uit moest zien.
5cd6cf43655a83d9a356512e9b86e957_medium.

De plannen van Stefano Boeri's Forest City zijn een complete nieuwe stad met hoge gebouwen van verschillende afmetingen met bomen en planten langs de muren. Ieder gebouw heeft zijn eigen ontwerp nodig. De verwachting is dat deze geheel nieuwe stad bestaande uit 100 tot 200 gebouwen in 2020 klaar zal zijn.

Is de groene stad het antwoord op het Urban Heat Island?

Het antwoord op deze vraag kan alleen maar ja zijn. Tegen het eind van deze eeuw zal het in de steden 8 graden warmer zijn. Het UHI zal in alle grote steden dan actueel zijn. Als er niets gebeurd zal men in de toekomst letterlijk stikken in onze steden. Dat er aan uitstoot iets gedaan moet worden staat buiten kijf. Ondertussen maatregelen nemen om van de stedelijke gebieden een betere leefomgeving te maken door middel van groen is bijna onontbeerlijk. Groen zuivert de lucht en de voordelen zijn groot. Het bespaart energie, het verkoelt en het oogt ook nog eens mooier. De luchtkwaliteit verbetert door meer groen. Het vermindert geluidsoverlast en verbetert de afwatering.

Een groene stad betekent in the end alleen maar winst. De daktuin op de City Hall heeft cijfers opgeleverd. Cijfers die duidelijk zijn. Het beplante dak is gemiddeld zeven graden kouder dan het onbeplante dak eromheen..En die koeling zal zeker aan het eind van deze eeuw hard nodig zijn.

De praktijk heeft het bewezen. We kunnen dan wel de strijd niet winnen tussen de stad en de natuurlijke omgeving. We kunnen de natuurlijke omgeving wel 'in huis halen' en met groene daken een begin maken aan een nieuwe stad met een groen landschap.

114

6 Reacties

Candice

Thursday, February 21, 2019 Reply

Prachtig artikel en wij hebben rond 1995 in Amsterdam (bij de voormalige gasfabriek) een aantal woonblokken gebouwd en die kregen toen ... groene daken en dat was best wel vreemd, maar wel mooi om te zien. En dus goed voor het klimaat.

Leonardo

Thursday, February 21, 2019 Reply

De groene stad is in basis een prima idee. Tenminste, zolang men de juiste bomen gaat aanplanten en de ondergrond van voldoende vocht voorziet. Geen naaldbomen maar bladbomen. Naaldbomen hebben te weinig effect in de zuurstofvoorziening en geven navenant ook te weinig schaduw. Bladbonen zorgen daar en tegen voor een prima zuurstofproductie terwijl ze ook nog eens de lucht van stikstof zuiveren...Kleine plantjes en dito heesters hebben weinig effect voor wat betreft warmtewering en zuurstofproductie...

Mereltje

Thursday, February 21, 2019 Reply

Van de effecten heb ik verder geen idee, maar ik zou het zeker mooier vinden en prettiger wonen Goed artikel

Zevenblad

Thursday, February 21, 2019 Reply

Ik bepleit dat al vele jaren: maak de steden groen, al is het maar door klimop langs de gevels omhoog te laten groeien. Niet elk dak is qua constructie geschikt voor een daktuin, maar de muren zijn een goed alternatief. En natuurlijk bomen planten waar het kan. Helaas heb je dan ook nog simpele mensen die zich ergeren aan het blad dat er in de herfst vanaf valt. Ik woon niet voor niets in een bijna 100% groene omgeving, en heb ook geen last van te hoge temperaturen. Méér bomen en planten absorberen ook een groot deel van de CO2-uitstoot waar iedereen zich zo druk over maakt. Ze geven er zuurstof voor terug.

Yneke

Thursday, February 21, 2019 Reply

Wat een goed artikel

Oxalis

Thursday, February 21, 2019 Reply

Geweldige innovatieve ontwikkelingen! De kosten ervan zullen, vrees ik, voorlopig nog een domper zetten op de lokale bestuurders. Toch zal dit zeker één van de antwoorden zijn op de globale opwarming.

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd *

Name *
Email *
Website